Vandaag gaan we naar de tweede school. Deze ligt wat verder weg en we moeten ook nog een stuk over een zandweg. De chauffeur hoopt dat de weg berijdbaar is, want het regenseizoen is net voorbij en het heeft enorm geregend! Gelukkig gaat het prima en na een kleine anderhalf uur komen we aan bij de Masonsa school. Dit is echt meer off the beaten track dan de school van gisteren.

Het is nog vrij rustig, ook hier is het vakantie, maar terwijl we onder een grote boom, in de koele schaduw wachten, druppelen mensen binnen en zien we dat er schoolbankjes uit een gebouw worden gedragen en de hoek om uit het zicht verdwijnen. Na een klein half uurtje worden we gehaald en lopen we mee naar een boomgaard van mangobomen waar weer een mooi gedekte tafel staat met daar omheen allemaal schoolbankjes. Er zitten al wat mensen, maar nadat de bijeenkomst geopend is door de MC (hij vertaalt alles wat er gezegd wordt), wordt het steeds drukker met kinderen en volwassen. Er moeten allerlei mensen voorgesteld worden, zoals het hoofd van de school, diverse ‘headmen’ en wijzelf natuurlijk. Zo’n ceremonie bestaat verder uit veel speeches.

Wij maken af en toe foto’s, zij ook en dan is er plotseling een kleurig geklede vrouw die een oude slipperzool omhoog houdt waar gaten in zitten en net doet alsof ze foto’s aan het maken is met een telefoon. Iedereen moet lachen en het breekt het ijs.

Een meisje houdt een prachtige speech die ze heel secuur heeft voorbereid, ik vermoed dat ze een jaar of 15 is. Ze zit niet meer hier op school, maar in een volgend district. In Zambia is het schoolsysteem verandert en zowel deze als de school waar we gisteren waren, willen heel graag het ‘secondary level’ er bij, waardoor kinderen langer les kunnen krijgen, maar hier hebben ze wel bijvoorbeeld een chemistry lab nodig, iets dat zo’n school natuurlijk niet zomaar heeft. Dat heeft weer heel veel voeten in de aarde.

Dan is het tijd voor lunch, we worden naar één van de klaslokalen geleid en krijgen nshima, een soort dikke pap gemaakt van mais, boontjes en gebakken kip met jus. Het is hier gebruikelijk om met je handen te eten, dus iedereen wast zijn handen voor en na het eten. Je maakt met nshima een soort balletje en daarmee schep je de groente en kip op. Ik vind het eigenlijk wel prima om met mijn handen te eten. In de ruimte staan meerdere tafels en uiteindelijk zitten we met een hele groep te eten.

Aan het einde van de lunch horen we iemand trommelen. Ze wilden ons voor de lunch al graag wat cadeau’s geven, maar dat kon écht niet zonder de begeleiding van trommels, zang en dans en de trommelaars waren er nog niet. Het is echt heel bijzonder om mee te maken. Iedereen geniet van het optreden. Twee meiden van een jaar of 15 denk ik, dansen en bewegen hun heupen super losjes. We moeten een beetje grinniken, want in de schoolbankjes zitten plots allemaal jongens van een jaar of 12 vol aandacht naar de dans te kijken! De dans en zang worden opgevolgd door een soort rapper die met gesproken woord beschrijft wat Maanda allemaal al voor hen heeft betekend. Karin vertelt later ook dat toen zij voor het eerst kwamen er twee dronken leraren waren en ‘witchcraft’ een groot onderdeel was van het leven hier. ‘Education brought light and where there is light there is no room for witchcraft’.

Dan is het tijd voor de cadeau’s. We hadden grappend in de bus gezegd ‘zul je zien, krijgen we zometeen een geit’ en wat blijkt…ja hoor we krijgen een geit! Maar dat is niet het enige: Karin als, ‘chairperson’ van de foundation moet ook 9 kippen en een kalkoen in ontvangst nemen! Het is enorm genereus en het zijn echt grote cadeau’s, maar het kan niet mee in het vliegtuig. Brite praat nog even met de Headman of het niet een idee is dat zij deze dieren hier houden en dat ze ze klaar kunnen maken voor de vieren van 20 jaar Maanda Foundation over 2 jaar. Nee, geen sprake van, onmogelijk. De dieren zijn al in de bus geladen en de headman rijdt ook graag een stukje mee, terug naar zijn huis aan de hoofdweg. Het idee ontstaat om een deel van dieren af te geven bij de Maanda school, waar we morgen naar toe gaan. Het hoofd van de school moet wel lachen om ons probleem en neemt graag de geit, de kalkoen en 5 kippen aan. De andere vier kippen wil onze chauffeur heel graag hebben.

Voordat we wegrijden, schudden we heel veel mensen de hand. Het is hier gebruikelijk om een handdruk te geven die uit drie bewegingen bestaat: gewone handdruk, handruk om de duimen en weer gewoon. Heel snel achter elkaar, je hebt het zo onder de knie!

We hebben veel na te praten in de bus en later tijdens het eten. We hadden gisteren gezien dat er een golfclub in Choma is en dat je daar ook kunt eten. Gisteren zijn we er met Karin en Peter heen gelopen om het even uit te checken en Thom en ik hadden vandaag heel graag een rondje gespeeld, maar de dag was te vol. Eten kan inderdaad en vanavond zijn we er om zes uur. We hebben kip en vis besteld, maar ze blijkt de kip al te hebben verkocht omdat ze dacht dat wij eerst allemaal gingen golfen en we kwamen dus niet. De vis verdelen we en met wat nshima en een soort boerenkool smaakt het prima. We kletsen veel over hoe je nou zo’n samenwerking aangaat met de scholen en welke haken en ogen daar aan zitten. Zo krijg je bijvoorbeeld vaak een sociaal wenselijk antwoord of wil een community bijvoorbeeld iets ontwikkelen of kopen, maar weet je niet goed of ze er al genoeg kennis van zaken over hebben.

Morgen is alweer de laatste dag en de laatste school hier.